KAAN KAYA (Ar?ivi )MU?LA - Marmaris -Dat?a karayolundaki ?nb?k? mesire yerinde yapt?r?lan biyolojik ar?tma tesisi hizmete girdi. Art?k at?k sular, 40 bin YTL `lik tesiste ar?t?lacak ve ormanlar? sulamada kullan?lacak. ??pler de kayna??nda ayr??t?r?lacak. Mu?la ?evre ve Orman M?d?r? Behl?l ?eny?rek, uygulaman?n yayg?nla?t?r?laca??n?, kentteki mesire yerlerinin biyolojik ar?tma tesisleri ve ??plerin ayr??t?r?lmas?yla daha modern hale gelece?ini s?yledi. Milli Parklar Genel M?d?rl??? b?nyesindeki mesire yerlerinde kullan?lan at?k su ar?tma tesisleri yenileniyor. Daha ?nce s?zd?rmaz fosseptiklerde biriktirilen ve vidanj?rlerle al?nan at?k sular, art?k biyolojik ar?tmadan sonra ormanlar? sulamada kullan?lacak. ?nb?k? `nde yap?m? bir bu?uk ayda tamamlanan paket tipi biyolojik ar?tma tesisi, 40 bin YTL `ye (40 milyar lira ) mal oldu. G?nl?k 70 ton kapasiteli tesiste toplanan at?k sular, kaba ve ince ?zgaralardan ge?irildikten sonra reakt?r i?inde havaland?r?lacak, konsantre bakteri k?lt?rleriyle ar?t?l?p yeniden do?aya verilecek. `?nce biz, sonra vatanda?` Kent genelindeki t?m mesire yerlerinin biyolojik ar?tma tesisleriyle modernle?tirilece?ini belirten ?l ?evre ve Orman M?d?r? ?eny?rek, ??yle dedi: `?evre ve Orman M?d?rl??? olarak ?evre Kanunu ve h?k?mlerine uyulmas?n? istiyoruz. Ama ?nce bunu kendi tesislerimizde ger?ekle?tirmemiz gerekli. Mesire yerlerimizin en b?y?k sorunu, at?k suyun tahliyesi. Bu nedenle t?m mesire yerlerinde biyolojik ar?tma tesisleri kurulmas?na karar verildi . ?lki Fethiye Katranc? `da yap?lan tesisin ikincisi ise Marmaris ?nb?k? `nde hizmete sokuldu. Marmaris ?ubucak`taki mesire yerine kurulacak 3 bin-3 bin 500 ki?i kapasiteli biyolojik sabit ar?tma tesisi, sezona yeti?tirilecek. Ar?t?lan suyun ?evre Kanunu Su Kirlili?i Kontrol Y?netmeli?i standartlar?nda yeniden do?aya de?arj?n? ama?lad?k.` Mesire yerlerinde ??plerin yeniden de?erlendirilebilmesi amac?yla kayna??nda ayr??t?rma projesini de ba?latt?klar?n? belirten ?eny?rek, `T?m mesire yerlerinde ??pleri kayna??nda organik, cam, ka??t, PVC ve metal at?klar olarak ayr?lacak. Ayr??t?r?lan at?klar, ?lke ekonomisine ve do?aya katk? sa?layacak. Tabii ki bu sistemin tam olarak oturabilmesi i?in herkesin ??pleri ayr??t?rarak atmas? gerekli` dedi. ?nb?k? mesire yeri i?letmecisi Deniz Bozkurt da ar?tma ve ??p projesiyle daha sa?l?kl? hizmet verme olana??na kavu?tuklar?n? s?yledi.

2005-02-21 00:00:00 Radikal

Mitokondrinin ac? kaderi!

Prof. Dr. HALUK ERTAN (*) (Ar?ivi )?lkemizde ilk ve orta dereceli okullarda okutulan ders kitaplar?n?n i?eri?i Milli E?itim Bakanl??? , Talim ve Terbiye Kurulu taraf?ndan belirlenir. Bug?n i?in liselerimizin 1, 2 ve 3`?nc? s?n?flar?nda okutulan biyoloji derslerinin ??retim programlar? da bu kurul taraf?ndan haz?rlanan ve Milli E?itim Bakanl??? Tebli?ler Dergisi `nin ?ubat 1998 say?s?nda yay?mlanan d?zen ve i?eri?ine g?re yaz?lm??t?r. Bunlar olduk?a ayr?nt?l? olan ve hatta ??retmenin hangi b?l?m? ka? saat i?lemesi gerekti?ini dahi ?neren programlard?r. ?rne?in sadece biyoloji dersi ile ilgili program 224 sayfal?k bir metindir. Bu nedenle kitaplardan ?nce esas irdelenmesi gereken bu ??retim programlar? olmal? diye d???n?yorum. ??nk? t?m ders kitab? yazarlar?, e?er okutulmas?n? istiyorsa, bu programlar? kitaplar?nda sat?r? sat?r?na uygulamak zorundad?r. E?itimin amac? genel olarak, bireyi bilimsel bilgi ile de?i?tirmek, bilimsel y?nteme dayal? bir d?nya g?r??? vermek, do?a ve toplum i?inde ya?ama haz?rlamak olmal?. ?u anda okutulan biyoloji ders kitaplar? bu a??lardan de?erlendirildi?inde, asl?nda ?a?da? biyolojinin gerektirdi?i konular? ve bilgileri b?y?k oranda i?erdikleri g?r?l?r. Fakat bununla beraber hedeflenen faydalara ula??lmas?na engel olan baz? sorunlar da mevcuttur. Her ?eyden birazc?k bulunsun ?rne?in Lise 1 ve 2. s?n?flarda haftada iki saat, son s?n?fta ise ?? saat olarak okutulan biyoloji derslerinde, bu kitaplarda yer alan bilgilerin t?m?n?n ??rencilere anlat?lmas?n?n m?mk?n olmad??? g?r?l?yor. `Her ?eyden birazc?k bir ?eyler bulunsun` d???ncesiyle haz?rlanm?? ders programlar?na g?re yaz?lan bu kitaplar, ta??d?klar? bilgi yo?unlu?uyla ders kitab? olmaktan ?ok ansiklopedik bilgi kayna?? niteli?i ta??maktad?r. ??retmenler m?fredat program?n? uygulamak i?in ??rp?n?rken, mevcut ders saatleri i?inde, kitaptaki kuramsal bilgiler yan?nda ?nerilen video-kaset, saydam , film, do?a gezileri vb . ek kaynaklardan yararlanma olana??, yok denecek kadar azd?r. Bununla ba?lant?l? olarak kitapta yer alan deneylerin yap?lmas? da hayal gibi g?z?k?yor. Halbuki biyoloji g?zlem ve deneye dayanan bir bilim dal?d?r. T?m bunlardan daha ?nemlisi bir?ok okulumuzda laboratuvar olanaklar?n?n yok denecek d?zeyde olmas? biyoloji dersinin ?z?ne uygun bir ?ekilde yap?lmas?na temel engeldir. Bu ba?lamda sorgulanmas? gereken di?er bir noktay? da ??retmenlerimizin g?zlem ve deney yapabilme yetileri olu?turuyor. Kurba?an?n baca??... Bilindi?i gibi ?lkemizde uzun y?llar boyunca biyoloji `ezbere dayal? e?itim`in simgesi olan bir ders olarak an?lm??t?r. `Kurba?an?n baca??n?, tavu?un t?y?n?, timsah?n iskeletini ezberlemek bize ne laz?m` diye yap?lan yak?nmalar herkesin hat?r?ndad?r. Halbuki molek?ler biyoloji , genetik, mikrobiyoloji, biyoteknoloji vb. bilim dallar?yla 21. y?zy?l?n bilimi olarak tan?mlanan biyolojinin, ?lkemizdeki konumunun bundan ?ok daha farkl? olmas? gerekirdi. Bu s?k?nt?n?n temel nedeni, deney ve g?zlem yoluyla biyolojinin temel kavramlar?n?n ??renci taraf?ndan yeterince anla??lmas? sa?lanmadan, bunlar?n soyut bilgi y???nlar? olarak ezberletilmesi y?n?ne gidilmesidir. Ger?ekte kurba?a baca?? ile yap?lan deneyler, sinir ve kas sistemi gibi ?ok ?nemli sistemlerle ilgili ilk bilgilerin elde edildi?i uygulamalard?r. ?nsan gibi y?ksek organizasyonlu canl?lar?n ?zerinde do?rudan deney yapabilme olana?? bulunamad??? i?in bilimciler bu tip model organizmalar? kullanmak zorundad?r. ?rne?in insana ili?kin bir?ok t?bbi pek ?ok sorunun ayd?nlat?lmas?nda, kurba?a gibi di?er bir?ok omurgal?dan elde edilen bilgilerin b?y?k katk?s? olmu?tur ve hala da olmaktad?r. ?ekil, ?ema yerine ger?ek foto?raf Okullar?m?zda genelde deneysel bir ?al??ma yap?lamad???ndan, eldeki yegane bilgi kayna?? olarak kullan?lmak durumunda olan kitaplar ile yap?labilecek en mant?kl? i? bence, ders kitaplar?ndaki bilgi miktar?n?n azalt?l?p, konu a??rl?klar?nda birtak?m de?i?ikliklerin yap?lmas?d?r. ?rne?in h?cre b?l?nmesi, canl? ?e?itlili?i ve s?n?fland?rma, dokular ve sistemler ile ilgili bilgilerin azalt?lmas? ve insan sa?l??? ile ilgili baz? bilgilerin `Sa?l?k Bilgisi ` derslerine aktar?lmas? d???n?lebilir. Buna kar??l?k molek?ler biyoloji ile bilgilerin miktar?nda art??a gidilebilir. ?rne?in son birka? y?l i?inde farkl? canl? gruplar?na ait bireylerin `genom` ?al??malar?ndan elde edilen zengin bilgiler, basitle?tirilerek ??rencilere aktar?labilir . Di?er bir yakla??m da kitaplarda aktar?lan her konuyla ilgili olabildi?ince fazla foto?raf, ?ekil ve okuma par?as?n?n bulundurulmas?d?r. ?zellikle konuyla ilgili ?ematik g?sterimler yerine ger?ek foto?raflar?n kullan?lmas? daha do?ru ve ilgi ?ekici olacakt?r. ?rne?in ??rencilerin g?ndelik ya?amlar?nda pek kar??la?ma olana?? bulamayacaklar? insanlardaki genetik hastal?klar ya da di?er canl?lardaki ayk?r?l?klarla ilgili ger?ek foto?raflar ilgili konunun y?llarca ak?lda kalmas?n? sa?layacakt?r. Evrim meselesi Evrim t?m do?a bilimlerinin temel bilgisi konumundad?r. Bu ba?lamda canl?lar?n evrimi olgusu da biyolojinin en ?nemli ara?t?rma alanlar?ndan biridir. ??nk? biyolojide s?z konusu edilen t?m i?lem ve sistemler evrimsel bir s?re? sonucu g?n?m?zdeki hallerini alm??t?r. Bu nedenle modern biyolojide bir olguyu do?ru bir ?ekilde anlayabilmek i?in onun evrimsel ve kar??la?t?rmal? olarak bir de?erlendirilmesi yap?l?r. Bu ?ok ?nemli konuda ders kitab?nda birka? ?nemli ?arp?kl?k g?ze ?arpmakta. Bunlardan ilki, her nedense evrim konusunun, sanki okunmas? pek istenmezmi? gibi, Lise 3 kitab?n?n en sonuna yerle?tirilmi? olmas? (Son s?n?f ??rencilerinin ?niversite s?navlar? i?in e?itimin son aylar?nda derslere kat?lmad?klar?n? an?msatmak isterim). Bir di?eri evrim konusu alt?nda `Hayat?n ba?lang?c? ile ilgili g?r??ler` ?eklinde bir ifade kullan?lmas?. Bilimde `g?r??ler` diye bir tan?mlama yoktur. Bilimde hipotez, kuram ve yasalar vard?r. Bu kavramlar aras?ndaki fark, somut verilerle farkl? d?zeylerde desteklenmelerinden ileri gelir. Zaten bu tan?mlar Lise 1 Biyoloji kitab?n?n `Bilimsel y?ntem` alt ba?l?kl? b?l?m?nde do?ru bir ?ekilde anlat?lm??ken tekrar kavram karga?as? yaratman?n bir anlam? yoktur. Evrim kuram?n?n, dinsel dogmalar ile ?eli?en, onlar? olumsuzlayan etkin g?c?nden dolay? tutucu kesimlerce ilkel bir tepkiyle kar??land??? bilinen bir ger?ek. Bundan dolay? olsa gerek kitapta, evrim kuram? i?lenirken dinsel k?kenli `yarat?l?? dogmas?`n?n da bir araya s?k??t?r?ld??? g?r?l?yor. ?ayet bundan ama?lanan ??renciye canl?l???n k?keni d???ncesinin evrimini vermekse, burada di?er k?lt?rlerde, ?rne?in S?mer ya da Uzakdo?u mitolojilerinde yer alan `g?r?? `lerin de bulunmas? beklenirdi, fakat bunlar bilindi?i gibi biyolojinin de?il antropoloji ve felsefenin ilgi alanlar?na girmektedir. Sonu? olarak g?zlem ve deneylerle desteklenen bilimsel hipotez ve kuramlar?n aras?na dinsel dogmalar?n sokulmak istenmesinin, amac? bilimsel olmayan bir eyyamc?l?k oldu?u kan?s?nday?m. (*) Prof. Dr. Haluk Ertan : ?.?. Fen Fak?ltesi , Molek?ler Biyoloji ve Genetik B?l?m? ??retim ?yesi `Soyut` biyoloji Endoplasmik retikulum, mitokondri, stoplazma, golgi ayg?t?, ribozomlar, lizozomlar size bir ?ey ifade ediyor mu? Lise mezunuysan?z ediyor olmal?. Peki saatler harcayarak ?emalardan ??rendi?iniz bu kavramlar, k?k h?creler veya genleri de?i?tirilmi? g?dalar gibi `g?ncel` konular? kavrarken size ne kadar yard?mc? oluyor? B?TT?

2004-10-21 00:00:00 Radikal

Ya??n?z ka? olursa olsun bu testi mutlaka ??z?n. Son y?llardaki fiziksel resminizin haritas? b?ylece ortaya ??kacak ve biyolojik ya??n?zla n?fus k?t???ndeki ya??n?z aras?ndaki fark? ke?fedeceksiniz.

1. Okumakta oldu?unuz bir makalenin ba?l???n? an?msayabiliyor musunuz?

a) ?ok

b) Az

c) Hay?r



2. Son ?? ayda tan?d???n?z birinin ismini unuttu?unuz oldu mu?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok



3. Ge?ti?imiz pazartesi g?n?nden cumaya kadar giydi?iniz k?yafetleri tek tek sayabilir misiniz?

a) Evet

b) Az

c) Hay?r



4. Son s?n?ftaki arkada?lar?n?z?n adlar?n? sayabilir misiniz?

a) Evet

b) Az

c) Hay?r



5. Son ?? y?lda kilonuz artt? m?? Yan?t?n?z `evet` ise ne kadar?

a) Hay?r

b) Evet (Az)

c) Evet (?ok)

6. Son be? y?ld?r sa?lar?n?zda aklar ?o?ald? m??

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok



7. Y?z?n?z ve elinizin derisinde gev?eklik tespit ettiniz mi?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok



8. Uyku d?zeninizde son ?? y?lda de?i?iklik oldu mu?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok



9. Son iki k?? SIK SIK grip oldunuz mu?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

10. Son y?llarda baz? besinlere kar?? tahamm?ls?zl?k ba?lad? m??

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

11. Son birka? y?ld?r merdivenleri ??karken her zamankinden daha fazla yoruldu?unuzu fark ettiniz mi?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

12. V?cudunuzun baz? b?lgelerinde ?i?kinlik var m??

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

13. Son 10-12 ayda e?inize kar?? ilginiz azald? m??

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

14. Son iki y?lda v?cudunuzun baz? b?lgelerinde ya?lanma s?z konusu mu?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

15. Karakterinizde de?i?iklikler fark ettiniz mi?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

16. Kas a?r?lar?n?z oluyor mu?

a) Hay?r

b) Az

c) ?ok

De?erlendirme

a ??kk? ?o?unluktaysa

Tek kelimeyle sa?l?kl?s?n?z. Sinir, salg? ve hormonal sisteminiz dengeli. N?fus k?t???n?zdeki ya??n?zdan 4 ya? daha gen?siniz. Kendinize dikkat ederseniz ileriki y?llarda da ayn? ya?larda kalman?z ola?an.

b ??kk? ?o?unluktaysa

Yo?un bir tempoda ya??yorsunuz. H?z?n?z? yava?latmal?s?n?z. ??nk? biyolojik ya??n?zla k?t?kteki ya??n?z ayn?. Bu nedenle biyolojik ya??n?z? k???ltmek i?in yemeklerinizi d?zenli yiyip, haftada en az iki saat spor yap?n.

c ??kk? ?o?unluktaysa

Stresli bir d?nem ge?iriyorsunuz. Biyolojik ya??n?z n?fus ya??n?zdaki ya?? epeyce a?m??. En iyisi siz bir doktora g?r?n?n ve m?mk?n oldu?unca dinlenip enerji toplay?n.

2007-05-02 22:02:56 Milli Gazete<br><br>?letiyi d?zenleyen: apoptozis, de: 03/07/2007 01:20

E?itimcilere, ?cretsiz Adnan Hoca kitab?!

Kim finanse ediyor?

?lk kez 2 ay ?nce ?ukurova ?niversitesi `nde ?zellikle biyoloji ve sa?l?kla ilgili b?l?mlerde g?rev yapan ??retim ?yelerine g?nderilen kitap ve CD , son birka? g?nd?r de lise biyoloji ??retmenlerine ula?t?r?lmaya ba?land?. Atlastaki foto?raf ve ?izimlerle, Charles Darwin `in evrim teorisinin bir yalandan ibaret oldu?u ?ne s?r?l?yor.

E?itim - Sen Adana ?ube Ba?kan? biyoloji ??retmeni G?ven Bo?a , kitaptan lise ??retmenlerine g?nderilmeye ba?lanmas?yla haberleri oldu?unu belirtti. Bo?a ?unlar? s?yledi:

`Kaliteli malzemeyle ciltlenmi?, ilgin? bir teknikle kapa?? s?slenmi? ve ku?eka??d?na bas?lm?? b?yle bir kitab?n fiziki bask? maliyeti en az 100 YTL `dir. Ancak akademisyen ve ??retmenlere kendi istekleri d???nda ?cretsiz olarak g?nderiliyor. B?ylesine b?y?k bir harcaman?n nas?l finanse edildi?i bile d???nd?r?c?. ?te yandan bu ??retmenlerin adlar? ve hangi kurumda ?al??t?klar? bilgisinin de yay?nevine nas?l ula?t??? belli de?il.`

var DOL _Reklam _RND =String (Math .random ()).substr(2,10);document.write (``);

2007-01-06 22:05:17 Milliyet

Evrim kuram?na d??manl?k

Almanya`daki bir ?zel okulda, biyoloji derslerinde evrim kuram? yerine `yarad?l??`?n anlat?ld??? ortaya ??kt?.

Evrim kuram?na d??manl?k Almanya `n?n Hessen Eyaleti `ndeki ?zel okullarda biyoloji derslerinde evrim kuram? yerine `yarad?l?? ` ??retiliyor. Giessen kentindeki bir ?zel okulda ??rencilere evrim kuram?n?n `uydurma` oldu?unu anlatan ??retmenin g?revden al?nmas? i?in yap?lan ba?vurulara bakanl???n verdi?i cevap, `?zel okullara kar??amay?z` oldu. B?ylece ??renciler, biyoloji dersinde ya?am?n ortaya ??k???n?; `Tanr? alt?nc? g?nde dinozorlar? yaratt?. B?ylelikle dinozorlar insanlarla birlikte ya?amaya ba?lad?lar. ABD `deki Grand Canyon , Tanr? `n?n g?nahkarlar? cezaland?rmak i?in g?nderdi?i tufan s?ras?nda olu?tu. D?nya ise baz? kendini bilmezlerin s?yledi?i gibi milyarlarca de?il, yaln?zca 6 bin ya??nda` gibi ifadelerle ??reniyorlar. Devlet okulunda da i?ba??ndalar ??in ilgin? olan bir di?er yan? ise, bilimin ?oktan ??r?tt??? bu fikirlerin yaln?zca ?zel bir dini okulda de?il, devlete ba?l? Liebig Okulu`nda da ??retilmesi. Giessen `deki Liebigschule okulunda biyoloji ve kimya ??retmenli?i yapan Wolfgang Meyer , ??rencilerine evrim kuram?n?n `sa?mal???n?`, Tanr? `?n d?nyay?, gezegenleri ve canl?lar? nas?l yaratt???n? ayr?nt?lar?yla anlatma ?ans?na da sahip. Meyer , k?ktendincili?iyle tan?nan ?zg?r Protestan Kilisesi taraftarlar?ndan. Bu mezhep, ABD Ba?kan? George W . Bush`un mezhebi olarak biliniyor. Liebig Okulu`nun m?d?r? ise, durumdan haberdar oldu?unu bildirdi. M?d?r Heidrun Sages, ??retmenin evrim kuram?na kar?? ders materyalleri kulland???n?, ancak evrim kuram?n?n da m?fredatta yer ald???n? s?yledi. Mozart bile yasak! August -Hermann -Francke ?zel okulunda ise biyoloji derslerinin ?ncil esas al?narak yap?lmas? `normal` prosed?r. Okulun eski biyoloji ??retmenlerinden Ulrich Marienfeld , Darwin `in Evrim Kuram? `n? `zararl? ve yanl??` olarak niteleyerek baz? velilerin tepkisini ?ekti. ?rne?in d?nemin ??rencilerinden Jacobus Gaeth, Giessen ?niversitesi Do?a Bilimleri profes?r? olan babas?n?n bu nedenle kendini okuldan ald???n? belirtiyor. Okulda yaln?z do?a bilimleri ??retmenlerinin de?il t?m ??retmen kadrosunun k?ktendinci oldu?unu s?yleyen Gaeth, bilimcilerin k?t? niyetli insanlar oldu?unu yazan bir ders kitaplar? oldu?unu, m?zik ??retmenlerinin ise ba?ta Mozart olmak ?zere, H?ristiyan olmayan sanat??lar?n eserlerini yasaklad???n? ifade ediyor. `?zel okullara kar??amay?z` ?? y?l ?nce H?r Demokrat Parti (FDP ) milletvekili Otto Solms `un e?iyle birlikte Hessen E?itim Bakanl??? `na bilim d??man? ??retmenlerin g?revden al?nmas? i?in ba?vuruda bulundu?unu, ancak `?zel okullara kar???lamayaca??` y?n?nde yan?t ald?klar?n? dile getiren Gaeth, ge?en hafta ARTE televizyon kanal?nda yap?lan programla konunun tekrar g?ndeme gelmesinden sevin? duydu?unu belirtti. Konunun medyaya yans?mas?ndan sonra bir a??klama yapan Hessen E?itim Bakan? Karin Wolff , ad? ge?en okul ve ??retmenlerle ilgili iddialar?n do?ru olup olmad???n?n ara?t?r?laca??n? ve gerekenin yap?laca??n? bildirdi. Ancak Wolff , ?zel okullar?n ders programlar?na kar??amayacaklar?n? yineledi. Alman Biyologlar Birli?i`nden Carsten Roller ise, yarad?l???n biyolojiye de?il din dersine ait oldu?unu, devletin ?zel okullar?n m?fredatlar?nda bilim d??manl??? yap?lmas?na m?dahale edebilece?ini vurgulad?.

2006-09-28 12:45:16 Evrensel

ABD `N?N Iowa ve ?ngiltere `nin Cambridge ?niversiteleri taraf?ndan yap?lan ve Current Biology dergisinde 6 Mart `ta yay?mlanacak olan ara?t?rmaya g?re, avlanmak i?in erkeklerle rekabette ne g?c? ne de zaman? olan di?i primatlar, avlar?n? yakalamak i?in silah icat etmek zorunda kald?. Erkeklerin avlanmak i?in yeterince g??l? ve h?zl? olduklar? i?in bu silahlar? kullanmad?klar? belirtildi.

2007-02-23 05:05:27 Milliyet